Europejski Tydzień Świadomości Dysleksji

W dniach 05.10.2026 – 11.10.2026 r. po raz kolejny obchodzimy w naszej szkole Europejski Tydzień Świadomości Dysleksji. Październik jest bowiem miesiącem, w którym od wielu lat Europejskie oraz Polskie Towarzystwo Dysleksji zaprasza do udziału w akcji społecznej, której celem jest przypomnienie, że wśród nas – naszych kolegów, podopiecznych są także uczniowie o specyficznych potrzebach edukacyjnych.

Celem przedsięwzięcia jest:

• podnoszenie stanu świadomości w zakresie dysleksji wśród nauczycieli, rodziców i uczniów;
• propagowanie modelu szkoły przyjaznej uczniom z dysleksją poprzez uwrażliwienie na potrzeby i trudności dzieci z dysleksją;
• stwarzanie optymalnych warunków rozwoju uczniom ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się;
• „odczarowanie” słowa dysleksja i ukazanie, iż nie stanowi ona przeszkody do osiągnięcia sukcesu.

Tydzień Świadomości Dysleksji stanowi dobrą okazję do tego, aby dowiedzieć się lub przypomnieć sobie, czym jest dysleksja. Otóż Międzynarodowe Towarzystwo Dysleksji podaje, iż „Dysleksja jest specyficznym zaburzeniem w uczeniu się o podłożu neurobiologicznym. Charakteryzuje się trudnościami w adekwatnym i/lub płynnym rozpoznawaniu słów oraz słabymi zdolnościami dekodowania i poprawnego pisania.” 

W obiegowej opinii dysleksja to określenie specyficznych trudności w czytaniu  (z greckiego dys- trudność, niemożność, brak; lexis – słowa,  z łacińskiego legere – czytać), wymieniane obok dysgrafii – trudności w opanowaniu czytelnego, kształtnego pisma (z greckiego grapho  –  pisać,  rysować),  dysortografii  –  trudności w opanowaniu poprawnej pisowni (z greckiego dys- trudność, niemożność, brak i orthos – prosty, prawidłowy; grapho – pisać, rysować) czy dyskalkulii – problemów  z matematyką.

Dysleksja rozwojowa obejmuje wszystkie powyższe aspekty. Objawia się ona trudnościami w czytaniu i pisaniu, które są uwarunkowane neurologicznie. Charakteryzuje się dużym stopniem zróżnicowania indywidualnego. Słowo „rozwojowa” oznacza, że symptomy występują u ucznia na każdym etapie rozwojowym, a trudności nie pojawiają się nagle i występują w nasilonym stopniu od początku nauki szkolnej. Z kolei określenie „specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu” oznacza, że występują one u dzieci o prawidłowej inteligencji.

U podstaw dysleksji leżą zaburzenia i opóźnienia rozwoju, za które winą obarczane są geny, hormony, zmiany struktury mózgu i mikrouszkodzenia (np. przy porodzie).

Zaburzenia w dysleksji mogą dotyczyć: 

• funkcji percepcyjno-motorycznych (spostrzegania wzrokowego, słuchowego, motoryki) i ich współdziałania (integracji percepcyjno-motorycznej);
• funkcji językowych;
• pamięci (wzrokowej, słuchowej, ruchowej);
• lateralizacji;
• orientacji w schemacie ciała i przestrzeni.

Kiedy trudności w czytaniu i pisaniu trwają długo i nasilają się, na podstawowe zaburzenia nawarstwiają się zaburzenia wtórne: 

• emocjonalne (reakcje nerwicowe);
• motywacyjne (zniechęcenie, utrata wiary w swoje możliwości).

Wpływają one negatywnie na procesy poznawcze (uwaga, pamięć, percepcja) i są przyczyną niepowodzeń szkolnych. 

Nie można rozpoznać dysleksji rozwojowej, gdy trudności w czytaniu i pisaniu:

• są jedynie wynikiem złego funkcjonowania narządów zmysłu (niedosłuchem lub wadą wzroku);
• należą do zespołu symptomów inteligencji niższej niż przeciętna, niepełnosprawności intelektualnej;
• są skutkiem schorzenia neurologicznego (mózgowe porażenie dziecięce, epilepsja);
• są wyłącznie wynikiem zaniedbania środowiskowego i dydaktycznego.

Niestety, nadal dość często spotykamy się z krzywdzącymi opiniami na temat uczniów borykających się ze specyficznymi problemami w nauce czytania i pisania. Dlatego też warto pamiętać o tym, iż dysleksja to mistrzyni paradoksów.

Przez ostatnie dziesięciolecia narosło wokół niej wiele mitów. Jednym z nich jest przekonanie, że dysleksja dotyka dzieci mniej zdolne od innych. A przecież nawet wśród ludzi sławnych i wybitnych nie brakuje osób z dysleksją. Możemy znaleźć je w świecie nauki, muzyki, kina, malarstwa, polityki, a nawet w literaturze. Mitem jest zatem przekonanie, że dotyka ona osoby mniej zdolne od innych. Owszem, wpływa na umiejętności czytania, pisania i ortografii, ale nie zmniejsza inteligencji ani potencjału jednostki. 

Tegoroczne obchody Europejskiego Tygodnia Świadomości Dysleksji odbywają się pod hasłem: „Dysleksja. Rozumieć, żeby wspierać”. Warto zatem zastanowić się, co kryje się za tym sformułowaniem, co oznaczają poszczególne człony tego hasła.

Otóż zrozumienie to najważniejszy krok.  Po pierwsze, oznacza ono wyjście poza stereotypy, takie jak mylenie dysleksji z lenistwem czy brakiem inteligencji. Po drugie, biorąc pod uwagę sferę emocjonalną, oznacza zauważenie, z jakim stresem, frustracją czy poczuciem niskiej wartości mierzą się uczniowie z dysleksją. I wreszcie, po trzecie, oznacza dostrzeżenie potencjału, gdyż osoby z dysleksją często myślą nieszablonowo, wyróżniają się kreatywnością i zdolnościami artystycznymi.  Zrozumienie ma być fundamentem dla mądrego działania i realnej pomocy.

Tegoroczne motto ETŚD to wezwanie do zmiany perspektywy – od postrzegania dysleksji jedynie przez pryzmat trudności szkolnych, do głębokiego zrozumienia mechanizmów tego zaburzenia, co jest kluczem do efektywnego i pełnego empatii wsparcia.  

Skuteczna pomoc jest bowiem niemożliwa bez wcześniejszego poznania specyfiki dysleksji. Dopiero gdy naprawdę zrozumiemy, jak funkcjonuje umysł osoby z dysleksją, możemy stworzyć dla niej bezpieczną przestrzeń i mądrze ją wspierać w rozwijaniu skrzydeł.

Drodzy Uczniowie!

Z okazji Europejskiego Tygodnia Świadomości Dysleksji zapraszamy Was tradycyjnie do wzięcia udziału w dwóch akcjach. Pierwsza z nich to „Tydzień z ruchem”. W pliku zamieszczonym poniżej znajdziecie przykłady ćwiczeń, które – systematycznie wdrażane – pozwolą Wam na lepsze codzienne funkcjonowanie.

Tydzień_z_ruchem - plik pdf

Druga akcja pod hasłem: „Sprawdź się! – trening czyni mistrza…” skierowana jest szczególnie do tych, którzy borykają się z trudnościami w poprawnym pisaniu i chcieliby utrwalić znajomość zasad ortograficznych w praktyce, a także sprawdzić swoją wiedzę z nauki o języku i potrenować usprawnianie funkcji poznawczych czy percepcyjnych w zaciszu domowego ogniska.
Poniżej link do prezentacji zawierającej ćwiczenia interaktywne w ramach tejże akcji:

„Sprawdź się! – trening czyni mistrza…”

Zachęcamy Was również do zapoznania się z prezentacją multimedialną, która będzie wyświetlana w tym tygodniu w czasie długich przerw na parterze segmentu E, obok biblioteki szkolnej. 

W swoich codziennych zmaganiach z dysleksją pamiętajcie o słowach Miguela de Molinosa: „Z kamieni rzucanych ci po drodze pod nogi zbuduj schody, które poprowadzą cię jeszcze wyżej."

Aneta Ambroży